İspanya’daki bankalar, tüketicilerin banka hesaplarından mağazalara doğrudan temassız ödeme yapabilmesini sağlayacak yeni bir ödeme sistemini devreye alırken, bu düzenleme, ABD merkezli Visa ve Mastercard gibi aracı ödeme sistemlerini devre dışı bırakacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yaklaşık 40 İspanyol bankasının ortak girişimi olan Bizum platformu, bugüne kadar ağırlıklı olarak kişiler arası anlık para transferlerinde kullanılıyordu. Bizum Pay sistemiyle kullanıcılar, artık banka hesaplarından mağazalardaki POS cihazlarına doğrudan temassız ödeme yapabilecek.
Böylece ödemeler herhangi bir aracı kurum olmadan doğrudan kullanıcının banka hesabından mağazanın hesabına transfer edilecek.
Bu ödeme yöntemi Android telefonlarda banka uygulaması veya Bizum Pay dijital cüzdanı üzerinden NFC teknolojisiyle çalışacak. Kullanıcılar telefonlarını POS cihazına yaklaştırarak banka hesabından doğrudan ödeme yapabilecek. Sistemin iPhone’larda ise Apple’ın NFC erişimini üçüncü taraf ödeme uygulamalarına açmasının ardından kullanılmaya başlanması bekleniyor.
Yeni sistemle işlemlerin ABD merkezli Visa ve Mastercard gibi aracı ödeme sistemleri üzerinden gerçekleşmesi gerekmeyecek.
Söz konusu adım, yalnızca teknik bir yenilik olarak görülmüyor. Avrupa’da son dönemde ABD’li ödeme altyapılarına bağımlılığın azaltılması yönündeki tartışmalar hız kazanırken, Visa ve Mastercard’ın Avrupa’daki kartlı ödemelerin büyük bölümünü kontrol etmesi “stratejik bağımlılık” olarak değerlendiriliyor.
Bizum Pay banka hesabından banka hesabına anlık ödeme modeliyle çalışarak aracıları devre dışı bırakmayı amaçlıyor. Böylece işlem maliyetlerinin düşmesi ve Avrupa’nın kendi ödeme altyapısını güçlendirmesi hedefleniyor. İspanya’da son yıllarda hızla büyüyen bir ödeme platformuna dönüşen Bizum’un 30 milyonun üzerinde kullanıcısı bulunuyor.
ULUSLARARASI KARTLI ÖDEMELERE “GERÇEK BİR ALTERNATİF” HALİNE GELDİ
İspanyol bankacılık devi ve Bizum girişimini destekleyen bankalardan biri olan BBVA’dan AA muhabirine yapılan açıklamada, Bizum’un yaygınlaşmasının kullanıcılara güvenli, basit ve yaygın kabul gören bir ödeme deneyimi sunduğu, bunun da Avrupa’nın dijital ödeme ekosisteminin güçlenmesinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildiği belirtildi.
Açıklamada, Bizum’un halihazırda kişiden kişiye ödemeler, e-ticaret ödemeleri ve fiziki mağaza ödemeleri olmak üzere üç temel kullanım alanı bulunduğu kaydedildi.
Kişiden kişiye ödeme yönteminde kullanıcıların yalnızca cep telefonu numarasını kullanarak, ek bir uygulama indirmeye veya yeni bir hesap açmaya gerek kalmadan bankaların mobil uygulamaları üzerinden anında para transferi yapabildiği, bu sistemin İspanya’da bireyler arasındaki günlük işlemlerde en yaygın kullanılan dijital ödeme yöntemlerinden biri haline geldiği bildirildi.
Açıklamada, internet alışverişlerinde kullanıcılara geleneksel kart ödemelerine alternatif olarak hızlı, güvenli ve sorunsuz bir ödeme deneyimi sunulduğu belirtilirken, müşterilerin artık Bizum aracılığıyla NFC teknolojisini kullanarak fiziksel mağazalarda da ödeme yapabildiği aktarıldı.
Bu hizmetin henüz yeni devreye alındığı ve İspanya genelinde tamamen yaygınlaşmasının birkaç ay sürmesinin beklendiği belirtilen açıklamada, BBVA’nın Bizum Pay uygulamasını indirmeye gerek kalmadan doğrudan BBVA mobil uygulaması üzerinden Bizum ile ödeme imkanı sunduğu bildirildi.
BU MODELİN İSPANYA’NIN ÖTESİNE YAYILMASI BEKLENİYOR
Açıklamada, Bizum’un üç kullanım alanı sayesinde kartlı ödemelere gerçek bir alternatif hale geldiği belirtilerek, “Bu durum, kartlı ödemelerin geleneksel olarak uluslararası kart ağlarına dayandığı bir pazarda özellikle önemli. Müşterilerin mevcut bankacılık ilişkileri üzerinden işleyen banka tabanlı bir ödeme çözümü sunarak Bizum, Avrupa’daki dijital ödeme çözümlerinin önemli bir ölçeğe ulaşabileceğini, kolaylık sağlayabileceğini ve tüketici güvenini kazanabileceğini gösterdi.” ifadeleri kullanıldı.
Gelecekte bu modelin İspanya’nın ötesine yayılmasının beklendiği vurgulanan açıklamada, böylece kullanıcıların kendi ülkelerindeki banka uygulamalarını kullanarak Avrupa’daki diğer katılımcı ülkelerde de anlık ödeme gerçekleştirebileceği bildirildi.
Açıklamada, “Amaç, mevcut uluslararası ödeme ağlarının yerini kısa sürede almak değil ama tüketicilere ve işletmelere daha fazla seçenek sunan, Avrupa’nın ödemeler alanındaki stratejik bağımsızlığını güçlendiren, rekabeti ve yeniliği teşvik eden gerçekten entegre bir Avrupa ödeme ekosistemi oluşturmak.” denildi.
BBVA’ya göre bu süreç, daha dayanıklı, verimli ve müşteri odaklı bir Avrupa ödeme altyapısının oluşturulmasına katkı sağlarken, bankanın mevcut dijital kanalları üzerinden güvenli ve kesintisiz ödeme deneyimi sunmasını da destekliyor.
AVRUPA’NIN “ÖDEME SİSTEMİ BAĞIMSIZLIĞI” ARAYIŞI
Kartlı ödemelerde her işlemde bankalar ve iş yerleri Visa ile Mastercard ağlarını kullanırken belirli komisyonlar ödüyor. Ayrıca ödeme verilerinin önemli kısmı bu uluslararası ağlar üzerinden işleniyor.
AA muhabirinin şirket ve piyasa verilerinden derlediği bilgilere göre, ödeme sistemlerinde küresel çapta Visa ilk sırada yer alıyor. Visa üzerinden yapılan işlem sayısı geçen yıl dünyada 257,5 milyarla ilk sırada yer aldı ve bu işlemlerin büyüklüğü 14,2 trilyon dolar oldu.
Mastercard ile yapılan işlem adedi ise 2024’te 160 milyar olarak açıklanmıştı. Bu işlemlerin ekonomik büyüklüğü ise 9,8 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmişti.
İspanya’nın yeni sistemi, Avrupa’da yürütülen daha geniş kapsamlı “ödeme sistemi bağımsızlığı” çalışmalarının da bir parçası olarak görülüyor. Benzer örnekleri arasında Fransa, Almanya, Belçika ve Hollanda merkezli bankaların geliştirdiği Wero sistemi yer alıyor.
Bu gelişmeler, Avrupa Merkez Bankası’nın yürüttüğü dijital avro projesiyle de paralel ilerliyor.
Avrupa’da dijital avro ve banka hesapları arasında doğrudan çalışan ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, kıtanın ödeme altyapısında ABD merkezli şirketlere bağımlılığı azaltmayı amaçlayan uzun vadeli stratejinin önemli parçaları olarak görülüyor.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde da daha önce yaptığı bir açıklamada, “Avrupa’nın acilen kendi dijital ödeme sistemini kurması gerektiği” uyarısında bulunarak, durumun değişmesi gerektiğine dikkati çekmişti.
